Blog del Instituto Cervantes en Utrecht

Airis String Quartet & Saskia Venegas Aernouts

El Instituto Cervantes de Utrecht ofrece este concierto en el marco del Día Nacional del Compositor, en el que confluyen el patrimonio musical español, la composición contemporánea y reflexiones sobre la memoria, el exilio y la identidad.

El programa se inicia con Cárceles y Exilios, obra de Saskia Venegas para viola solista y cinta basada en las memorias del historiador y ex preso político Nicolás Sánchez-Albornoz, condenado bajo el régimen franquista. La pieza entrelaza grabaciones de sus testimonios reales creando un universo sonoro íntimo. A continuación, asoma el folclore y la tradición española con la apasionada Danza del Molinero de Manuel de Falla.

Como pieza central e introspectiva, el programa presenta el Cuarteto de cuerdas n.º 3: Leaves from an Unwritten Diary de Krzysztof Penderecki. Esta obra, repleta de tensiones, silencios y frágiles fragmentos de memoria, conecta la apertura con un bloque de profunda resonancia emocional que arranca con el emblemático El Cant dels Ocells de Pau Casals, profundamente asociado al exilio, la paz y la identidad cultural catalana. Tras él, el movimiento Orientale (de la Suite para cuarteto de cuerdas Op. 35 n.º 3) de Alejandro Glazunov aporta una perspectiva poética y nostálgica basada en la imaginación cultural hacia paisajes lejanos.

La intensidad y el arraigo popular regresan brevemente con el Polo (de las Siete canciones populares españolas) de Manuel de Falla, sirviendo de antesala para el gran cierre.

El concierto concluye con Through Their Eyes, también de Venegas, para cuarteto de cuerdas amplificado, waterphone y electrónica. Inspirada en una reflexión de Hannah Arendt sobre la pérdida de la empatía como signo de barbarie, la compositora utiliza el espejo del pasado de España para examinar los procesos de deshumanización modernos. La obra responde de forma directa a un mundo actual marcado por la escalada de la polarización, la acumulación de la violencia y los conflictos contemporáneos donde al enemigo se le llega a denominar «animales humanos», convirtiendo la escucha final en un poderoso acto de testimonio.

Fecha: Domingo, 21 de junio de 2026

Hora: De 15:00 a 16:15 h

Inscripción: https://www.klassiekemuziek.nl/e/20707/cervantes-dom-concerten-utrecht-utrecht?utm_source=truetickets.nl&utm_medium=web&utm_campaign=AgendaLokaal

Lugar: Instituto Cervantes Utrecht, Domplein 3, 3512 JC Utrecht

Het Instituto Cervantes Utrecht biedt dit concert aan in het kader van de landelijke Dag van de Componist, waarin Spaans muzikaal erfgoed, hedendaagse compositie en reflecties op herinnering, ballingschap en identiteit samenkomen.

Het programma opent met Cárceles y Exilios, een werk van Saskia Venegas voor solo altviool en tape, gebaseerd op de memoires van de historicus en voormalig politiek gevangene Nicolás Sánchez-Albornoz, die tijdens het Franco-regime werd veroordeeld. Het stuk verweeft opnames van zijn authentieke getuigenissen en creëert zo een intieme klankwereld. Vervolgens duiken de Spaanse folklore en traditie op met de vurige Danza del Molinero van Manuel de Falla.

Als centraal en introspectief werk presenteert het programma het Strijkkwartet nr. 3: Leaves from an Unwritten Diary van Krzysztof Penderecki. Dit werk, vol spanningen, stiltes en fragiele flarden van herinneringen, verbindt de opening met een blok van diepe emotionele resonantie. Dit blok gaat van start met het iconische El Cant dels Ocells van Pau Casals, dat sterk verbonden is met ballingschap, vrede en de Catalaanse culturele identiteit. Daarna biedt het deel Orientale (uit de Suite voor strijkkwartet Op. 35 nr. 3) van Alexander Glazunov een poëtisch en nostalgisch perspectief, gebaseerd op de culturele verbeelding van verre landschappen.

De intensiteit en volkse wortels keren kortstondig terug met de Polo (uit de Siete canciones populares españolas) van Manuel de Falla, die dient als opmaat naar de grote finale.

Het concert sluit af met Through Their Eyes, eveneens van Venegas, voor versterkt strijkkwartet, waterphone en elektronica. Geïnspireerd door een reflectie van Hannah Arendt over het verlies van empathie als teken van barbarij, gebruikt de componiste de spiegel van het Spaanse verleden om moderne processen van ontmenselijking te onderzoeken. Het werk vormt een directe reactie op een hedendaagse wereld die wordt gekenmerkt door escalerende polarisatie, een opeenstapeling van geweld en hedendaagse conflicten waarbij de vijand zelfs als «menselijke dieren» wordt bestempeld. Hierdoor wordt deze laatste luisterervaring getransformeerd in een krachtige daad van getuigenis

Datum: Zondag 21 juni 2026

Tijd: 15.00 – 16.15 uur

Aanmelding: https://www.klassiekemuziek.nl/e/20707/cervantes-dom-concerten-utrecht-utrecht?utm_source=truetickets.nl&utm_medium=web&utm_campaign=AgendaLokaal

Locatie: Instituto Cervantes Utrecht, Domplein 3, 3512 JC Utrecht

Camilo José Cela (Iria Flavia, A Coruña, 11 de mayo de 1916 – Madrid, 17 de enero de 2002) fue un escritor y académico español.

Su primer encuentro con el mundo literario se dio en 1932, cuando ingresa a la Universidad Complutense de Madrid y conoce al poeta Pedro Salinas. El encuentro con Salinas resulta fundamental pues da inicio a su carrera literaria, Cela comienza a escribir poemas que son revisados por Salinas. Durante esta época también conoce a Alonso Zamora Vicente, a María Zambrano y a Miguel Hernández, entre otros intelectuales españoles de la época.

En 1942 publica su primera novela, La familia de Pascual Duarte. Aunque el libro le trae éxito, termina siendo censurado por el gobierno de aquella época. En 1951 publica La colmena en Buenos Aires, pero la obra es inmediatamente prohibida en España.

Vive en Palma de Mallorca entre 1954 y 1989, donde continúa la producción de su extensa obra literaria y publica obras como La catira (1955), Judíos, moros y cristianos (1956), Diccionario secreto (1968, 1971), Oficio de tinieblas (1973), Mazurca para dos muertos (1983), Cristo versus Arizona (1988), El asesinato del perdedor (1994) entre otras. Durante estos años trabaja también para la Real Academia Española.

Ha recibido premios como el Premio de la Crítica de Narrativa Castellana (1956), la Gran Cruz de Isabel la Católica (1980), el Premio Nacional de Narrativa (1984), el Premio Sant Jordi de las Letras (1986) el Príncipe de Asturias de las Letras (1987), el Nobel de Literatura (1989) y el Miguel de Cervantes (1995).

Este año se cumplen 110 años de su nacimiento, y por tanto hemos decidido realizar una exposición conmemorando la obra y vida del autor. Os animamos a descubrir más sobre el acogiendo uno de sus libros aquí expuestos.

Camilo José Cela (Iria Flavia, A Coruña, 11 mei 1916 – Madrid, 17 januari 2002) was een Spaanse schrijver en academicus.

Zijn eerste kennismaking met de literaire wereld vond plaats in 1932, toen hij ging studeren aan de Complutense Universiteit van Madrid en de dichter Pedro Salinas ontmoette. Deze ontmoeting hade en grote impact op zijn literaire carrière. Cela begon gedichten te schrijven die door Salinas werden nagekeken. In diezelfde periode leerde hij ook andere belangrijke Spaanse intellectuelen kennen, onder wie Alonso Zamora Vicente, María Zambrano en Miguel Hernández.

In 1942 publiceerde hij zijn eerste roman, La familia de Pascual Duarte. Hoewel het boek hem veel succes opleverde, werd het door de regering van die tijd gecensureerd. In 1951 verscheen La colmena in Buenos Aires, maar het werk werd onmiddellijk verboden in Spanje.

Tussen 1954 en 1989 woonde hij in Palma de Mallorca, waar hij verder werkte aan zijn omvangrijke literaire oeuvre. In deze periode publiceerde hij onder meer La catira (1955), Judíos, moros y cristianos (1956), Diccionario secreto (1968, 1971), Oficio de tinieblas (1973), Mazurca para dos muertos (1983), Cristo versus Arizona (1988) en El asesinato del perdedor (1994). Tijdens deze jaren was hij ook actief binnen de Real Academia Española.

Gedurende zijn carrière ontving hij talrijke onderscheidingen, waaronder de Premio de la Crítica de Narrativa Castellana (1956), het Gran Cruz de Isabel la Católica (1980), de Premio Nacional de Narrativa (1984), de Premio Sant Jordi de las Letras (1986), de Príncipe de Asturias de las Letras (1987), de Nobelprijs voor Literatuur (1989) en de Miguel de Cervantes-prijs (1995).

Het is dit jaar 110 jaar geleden dat hij werd geboren. Daarom organiseren we een tentoonstelling ter ere van het leven en werk van deze auteur. We nodigen jullie van harte uit om hem beter te leren kennen aan de hand van de tentoongestelde boeken.

El fotógrafo mexicano-neerlandés Bruno Aguilar nos presenta, el día viernes 19 de junio su serie fotográfica titulada: «Espíritus del Agave» en colaboración con la embajada de México en Países bajos. El encuentro comenzará con la apertura de la exposición y una visita libre de 17:00 a 18:00. Después, se llevará a cabo una conversación con el autor, de 18:00 a 19:00. Finalmente, el evento cerrará con una recepción a partir de las 19:00.

«Espíritus del Agave» explora la tensión entre identidad, memoria y mercantilización global. La serie entrelaza retratos de trabajadores del agave portando máscaras de jaguar con imágenes documentales del proceso de producción del tequila. En este diálogo visual, cada fotografía se convierte en una pregunta: ¿Qué sobrevive de una cultura cuando sus símbolos se convierten en mercancía global?

Fecha inauguración: 19/06/2026
Hora: 17:00h
Inscripción para la inauguración: dipculturalpba@sre.gob.mx
Lugar: Instituto Cervantes Utrecht, Domplein 3, 3512 JC Utrecht.

De Mexicaans-Nederlandse fotograaf Bruno Aguilar presenteert op vrijdag 19 juni zijn fotoserie getiteld: «Espíritus del Agave”, in samenwerking met de Mexicaanse ambassade in Nederland. Het evenement begint met de opening van de tentoonstelling en een vrij bezoek van 17.00 tot 18.00 uur. Daarna volgt een gesprek met de maker, van 18.00 tot 19.00 uur. Tot slot wordt het evenement afgesloten met een receptie vanaf 19.00 uur.

“Espíritus del Agave” onderzoekt de spanning tussen identiteit, herinnering en wereldwijde commercialisering. De serie verweeft portretten van agavewerkers met jaguarmaskers met documentairebeelden van het productieproces van tequila. In deze visuele dialoog wordt elke foto een vraag: wat blijft er over van een cultuur wanneer haar symbolen wereldwijde handelswaar worden?

Datum opening: 19/06/2026
Tijd: 17.00 uur
Aanmelding voor de opening: dipculturalpba@sre.gob.mx
Locatie: Instituto Cervantes Utrecht, Domplein 3, 3512 JC Utrecht.

Exposición | Tentoonstelling

El artista español Fernando Sánchez Castillo muestra en Valkhof Museum su exposición «The Power of the People». En ella se pregunta ¿A qué juego juegan quienes ostentan el poder? ¿Realmente lo tienen, o solo lo aparentan? Explorando cómo se representa el poder y de qué manera podemos transformar los símbolos de opresión en espacios de libertad. Su obra nos permite conectar la historia local con movimientos de resistencia civil internacionales, desde la revuelta bátava del siglo I d.C. hasta las protestas actuales. Descubre esta irónica propuesta que cuestiona el pasado y otorga el protagonismo al ciudadano anónimo. 

Fecha: Del 6 de junio al 15 de noviembre de 2026.
Lugar: Valkhof Museum (Nijmegen).
Más información acerca de la exposición: https://valkhofmuseum.nl/nl/bezoek/agenda/power-of-the-people

De Spaanse kunstenaar Fernando Sánchez Castillo toont in het Valkhof Museum zijn tentoonstelling «The Power of the People“. Daarin stelt hij de vraag: welk spel spelen de machthebbers? Hebben ze werkelijk de macht, of doen ze alleen maar alsof? Hij onderzoekt hoe macht wordt afgebeeld en hoe we symbolen van onderdrukking kunnen omvormen tot ruimtes van vrijheid. Zijn werk stelt ons in staat de lokale geschiedenis te verbinden met internationale burgerlijke verzetsbewegingen, van de Batavische opstand in de 1e eeuw n.Chr. tot de huidige protesten. Ontdek dit ironische voorstel dat het verleden in vraag stelt en de anonieme burger een centrale rol toekent.

Datum: Van 6 juni tot en met 15 november 2026
Locatie: Valkhof Museum (Nijmegen)
Meer informatie over de tentoonstelling: https://valkhofmuseum.nl/nl/bezoek/agenda/power-of-the-people

Encuentro con el artista | Ontmoeting met de kunstenaar

El artista visual español afincado en Países Bajos David Maroto nos acompaña el día jueves 18 de junio con motivo de la exposición «Het Aktiverend Volksteater», un proyecto desarrollado en el marco de la plataforma Witte Rook. La muestra estará disponible en la StadsGalerij Breda desde el 6 de junio al 5 de julio de 2026.

La exposición nace como el resultado de una investigación que entrelaza la Historia compartida entre España y los Países Bajos a partir de varios acontecimientos del pasado siglo XX: la muerte del dictador Franco en 1975, la representación de la obra teatral «Franco de tweede» («Franco el segundo») por el grupo de Breda Aktiverend Volksteater en 1976 y la ejecución del abuelo del artista, un campesino sin filiación política, durante la Guerra Civil.
A través de bustos de arcilla, dibujos, murales y una propuesta de transmisión oral en sala, la muestra invita al público a redescubrir las relaciones históricas y culturales entre ambos países.

Fecha: 18/06/2026
Hora: 19:00
Lugar: Instituto Cervantes Utrecht, Domplein 3, 3512 JC Utrecht
Inscripción: cultutr@cervantes.es
Más información acerca de la exposición: https://witterook.nl/project/het-aktiverend-volksteater/

De in Nederland gevestigde Spaanse beeldend kunstenaar David Maroto is op donderdag 18 juni bij ons te gast ter gelegenheid van de tentoonstelling «Het Aktiverend Volksteater”, in samenwerking met Witte Rook. De tentoonstelling is van 6 juni tot en met 5 juli 2026 te zien in de StadsGalerij Breda.

De tentoonstelling is het resultaat van een onderzoek dat de gedeelde geschiedenis van Spanje en Nederland met elkaar verweeft aan de hand van verschillende gebeurtenissen uit de vorige eeuw: de dood van dictator Franco in 1975, de opvoering van het toneelstuk “Franco de tweede” door de Bredase groep Aktiverend Volksteater in 1976 en de executie van de grootvader van de kunstenaar, een boer zonder politieke voorkeur, tijdens de Burgeroorlog.
Aan de hand van kleibustes, tekeningen, muurschilderingen en een voorstel voor mondelinge overdracht in de zaal nodigt de tentoonstelling het publiek uit om de historische en culturele relaties tussen beide landen te herontdekken.

Datum: 18/06/2026
Tijd: 19.00 uur
Locatie: Instituto Cervantes Utrecht, Domplein 3, 3512 JC Utrecht
Inschrijving: cultutr@cervantes.es
Meer informatie over de tentoonstelling: https://witterook.nl/project/het-aktiverend-volksteater/